Hoe lang is de bedenktijd?
De wettelijke hoofdregel is dat u bij een vaststellingsovereenkomst (VSO) 14 dagen bedenktijd heeft. Binnen deze termijn kunt u de overeenkomst schriftelijk ontbinden zonder een reden op te geven. Heeft uw werkgever het wettelijke recht op ontbinding niet in de overeenkomst vermeld, dan bedraagt de termijn in beginsel 21 dagen.
Deze bescherming is vastgelegd in artikel 7:670b lid 2 en 3 van het Burgerlijk Wetboek (BW). De termijn begint op de datum waarop de overeenkomst juridisch tot stand is gekomen. Dat is niet noodzakelijk de datum waarop u de laatste handtekening zet.
Let op: u heeft niet bij iedere nieuwe VSO opnieuw bedenktijd
De wet kent een belangrijke uitzondering. Op grond van artikel 7:670b lid 4 BW gelden de wettelijke bedenktijd en de verlengde termijn niet opnieuw wanneer u en uw werkgever binnen zes maanden nadat u een eerdere beëindigingsovereenkomst rechtsgeldig heeft ontbonden, opnieuw een beëindigingsovereenkomst sluiten. Deze regel geldt ook wanneer u binnen die periode een eerdere schriftelijke instemming met een opzegging heeft herroepen en vervolgens opnieuw een beëindigingsovereenkomst sluit.
Dit betekent dat u niet zonder meer opnieuw 14 of 21 dagen krijgt om de tweede overeenkomst te heroverwegen. Heeft u een eerste VSO ontbonden en ontvangt u daarna een aangepaste VSO? Laat dan vooraf beoordelen of de zesmaandenregel van toepassing is.
Praktisch voorbeeld: u ontbindt op 1 maart rechtsgeldig uw eerste VSO. U onderhandelt vervolgens verder met uw werkgever en sluit op 15 april een nieuwe VSO. Omdat de nieuwe overeenkomst binnen zes maanden na de ontbinding wordt gesloten, geldt de wettelijke bedenktijd van artikel 7:670b lid 2 en 3 BW niet opnieuw.
De precieze juridische kwalificatie van de eerdere ontbinding en de nieuwe overeenkomst is hierbij van belang. Ga er daarom niet van uit dat u een tweede overeenkomst opnieuw vrijblijvend kunt ondertekenen.
Bron: artikel 7:670b BW.
Kunt u uw VSO na de bedenktijd nog terugdraaien?
In beginsel niet. Zodra de wettelijke bedenktijd is verstreken, kunt u de VSO niet meer uitsluitend op basis van het wettelijke ontbindingsrecht terugdraaien. Als de overeenkomst rechtsgeldig tot stand is gekomen en de bedenktijd correct is verstreken, bent u in beginsel gebonden aan de gemaakte afspraken.
Dat is een belangrijk punt om te begrijpen voordat u akkoord gaat. U kunt niet zonder meer enkele weken later besluiten dat u toch een hogere ontslagvergoeding wilt of liever andere voorwaarden had afgesproken. Ook het feit dat u achteraf spijt krijgt van uw beslissing, is op zichzelf geen grond om de overeenkomst ongedaan te maken.
Er kunnen bijzondere omstandigheden bestaan waarin de geldigheid of afdwingbaarheid van de overeenkomst juridisch ter discussie kan worden gesteld. Denk bijvoorbeeld aan situaties waarin mogelijk sprake is van dwaling, bedreiging of misbruik van omstandigheden. Ook kan de redelijkheid en billijkheid in uitzonderlijke gevallen een rol spelen bij de beoordeling van de rechtsgevolgen van een overeenkomst.
Dit zijn echter geen algemene uitzonderingen op de wettelijke bedenktijd. Een beroep op de redelijkheid en billijkheid slaagt niet enkel omdat de gevolgen van de VSO achteraf ongunstig blijken. De juridische drempel kan hoog zijn en de uitkomst hangt af van de concrete feiten en omstandigheden. Er is daarom geen garantie dat een rechter de overeenkomst buiten de bedenktijd alsnog terzijde zal stellen.
De rechtspraak benadrukt dat partijen in beginsel gebonden zijn aan de afspraken die zij in een beëindigingsovereenkomst hebben vastgelegd. In het arrest van de Hoge Raad van 12 april 2019, ECLI:NL:HR:2019:567, werd het standpunt verworpen dat het naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar was om de werknemer aan de beëindigingsovereenkomst te houden. De omstandigheden van die zaak waren bepalend voor de beoordeling.
Bron: Hoge Raad, ECLI:NL:HR:2019:567.
Ons advies: beschouw de wettelijke bedenktijd als uw belangrijkste mogelijkheid om zonder opgave van redenen op uw beslissing terug te komen. Is de termijn verstreken, dan moet u er in beginsel van uitgaan dat de overeenkomst bindend is. Alleen als er concrete juridische aanknopingspunten zijn, kan worden onderzocht of er nog een andere route bestaat. Wacht daarmee niet onnodig.
Krijgt u opnieuw bedenktijd als de VSO wordt aangepast?
Nee, niet automatisch. Dit is vooral belangrijk als u uw eerste VSO al rechtsgeldig heeft ontbonden en vervolgens met uw werkgever verder onderhandelt.
Artikel 7:670b lid 4 BW bepaalt dat de wettelijke bedenktijd niet opnieuw geldt wanneer partijen binnen zes maanden na de eerdere ontbinding opnieuw een beëindigingsovereenkomst aangaan. U kunt dus niet zonder meer rekenen op een nieuwe bedenktijd omdat de werkgever de vergoeding heeft aangepast, de einddatum heeft gewijzigd of een nieuwe versie van het document heeft opgesteld.
Of een document juridisch een nieuwe beëindigingsovereenkomst is en of de wettelijke uitzondering van toepassing is, moet zo nodig aan de hand van de concrete omstandigheden worden beoordeeld.
Laat een aangepaste VSO daarom controleren voordat u deze ondertekent. Zeker wanneer u uw eerdere overeenkomst al heeft ontbonden, is het belangrijk om vooraf duidelijkheid te hebben over de juridische gevolgen van uw nieuwe akkoord.
Laat uw VSO controleren voordat u definitief akkoord gaat
Ik begrijp dat ontslag stressvol is. U moet beslissen over uw inkomen, uw toekomst en de voorwaarden waaronder uw dienstverband eindigt. Juist daarom is het verstandig om de overeenkomst niet alleen op de ontslagvergoeding te beoordelen.
Let ook op de einddatum, de opzegtermijn, uw WW-rechten, openstaande vakantiedagen, eventuele concurrentiebedingen en de finale kwijting. Een overeenkomst kan op het eerste gezicht redelijk lijken, terwijl bepaalde formuleringen toch belangrijke gevolgen hebben.
Bij VSOcheque.nl kunt u uw vaststellingsovereenkomst gratis laten controleren door een gediplomeerde arbeidsrechtjurist Daarmee krijgt u inzicht in de afspraken en mogelijke juridische aandachtspunten voordat u een beslissing neemt.
Heeft u uw VSO nog niet getekend? Laat deze dan bij voorkeur vooraf controleren. Heeft u al getekend en twijfelt u over uw rechten? Laat dan zo snel mogelijk beoordelen wanneer uw bedenktijd is begonnen en of er nog mogelijkheden zijn.
Laat uw VSO gratis controleren via VSOcheque.nl
Wacht niet tot u denkt dat u nergens meer aan kunt veranderen. Hoe eerder u duidelijkheid krijgt over uw juridische positie, hoe beter u uw vervolgstappen kunt bepalen.
